W codziennej pracy wykonuję wiele badań USG jamy brzusznej u pacjentów zgłaszających bardzo różne dolegliwości. Często są to objawy niespecyficzne, takie jak ból brzucha, uczucie pełności czy też problemy trawienne.
Z perspektywy radiologa to badanie jest jednym z pierwszych kroków diagnostycznych. Pozwala szybko ocenić narządy jamy brzusznej i sprawdzić, czy dolegliwości mają uchwytną przyczynę.
Co ocenia USG jamy brzusznej?
Podczas badania oceniam kilka narządów jednocześnie. Najczęściej są to wątroba, pęcherzyk żółciowy, drogi żółciowe, trzustka, śledziona oraz nerki. W zależności od sytuacji oceniam również pęcherz moczowy.
Zwracam uwagę nie tylko na wielkość narządów, ale także na ich strukturę. Sprawdzam, czy nie ma zmian ogniskowych, złogów, poszerzenia przewodów lub cech stanu zapalnego. Dla pacjenta badanie trwa zwykle kilkanaście minut, ale w tym czasie można uzyskać wiele istotnych informacji.
Objawy, przy których lekarz może zlecić badanie
Najczęściej trafiają do mnie pacjenci skierowani z powodu objawów, które trudno jednoznacznie przypisać do konkretnej choroby.
1. Ból brzucha i uczucie rozpierania
To najczęstsza sytuacja. Pacjent zgłasza ból, czasem ostry, czasem przewlekły lub uczucie pełności po posiłkach.
Podczas badania sprawdzam przede wszystkim pęcherzyk żółciowy, drogi żółciowe, wątrobę i nerki, ponieważ to one często odpowiadają za tego typu objawy.
2. Wzdęcia, nudności i problemy trawienne
Objawy ze strony przewodu pokarmowego bywają trudne do uchwycenia w badaniach laboratoryjnych. USG pomaga ocenić, czy w obrębie narządów jamy brzusznej widoczne są nieprawidłowości, które mogą tłumaczyć dolegliwości.
Czasami wynik jest prawidłowy i to również jest cenna informacja, bo pozwala zawęzić dalszą diagnostykę.
3. Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych
USG wykonuję także u pacjentów bez wyraźnych objawów, ale z nieprawidłowymi wynikami badań krwi. Podwyższone próby wątrobowe czy nieprawidłowe parametry nerkowe wymagają oceny narządów w badaniu obrazowym. W takich przypadkach USG często jest pierwszym krokiem.
Jak przygotować się do USG jamy brzusznej?
Jakość badania w dużej mierze zależy od przygotowania pacjenta.
Najczęściej proszę, aby pacjent zgłosił się na czczo, zwykle po 6–8 godzinach od ostatniego posiłku. Dzięki temu pęcherzyk żółciowy jest dobrze widoczny, a ilość gazów w jelitach jest mniejsza.
W niektórych przypadkach zalecam także lekkostrawną dietę dzień wcześniej. Jeżeli planowana jest ocena pęcherza moczowego, warto zgłosić się z wypełnionym pęcherzem. Dobrze przygotowany pacjent to większa dokładność badania.
Jakie nieprawidłowości może wykazać badanie USG?
USG jamy brzusznej pozwala wykryć wiele zmian, choć nie zawsze daje ostateczne rozpoznanie. W praktyce najczęściej widzę:
- kamienie w pęcherzyku żółciowym lub nerkach,
- cechy stłuszczenia wątroby,
- torbiele i inne zmiany ogniskowe,
- poszerzenie dróg żółciowych,
- powiększenie narządów,
- cechy stanu zapalnego.
Zdarza się również, że badanie nie wykazuje nieprawidłowości. To także ważny wynik, który pomaga lekarzowi prowadzącemu zdecydować o dalszych krokach.
Zobacz również: Cholecystektomia – diagnostyka i kwalifikacja do wycięcia woreczka żółciowego
Kiedy z objawami z jamy brzusznej warto zgłosić się do lekarza?
Z mojego doświadczenia wynika, że pacjenci często odkładają diagnostykę, szczególnie jeśli objawy są umiarkowane. Jeżeli bóle brzucha wracają, pojawiają się po posiłkach albo towarzyszą im wzdęcia, nudności lub uczucie pełności, warto zgłosić się do lekarza i rozważyć wykonanie USG.
Pilnej konsultacji wymagają sytuacje, w których pojawia się silny ból, gorączka, wymioty, nagłe pogorszenie samopoczucia albo zażółcenie skóry.W OpenMed wykonuję szeroki zakres badań USG, także USG jamy brzusznej. Podczas badania nie tylko oceniam narządy, ale także tłumaczę pacjentowi, co widzę i jaki może być dalszy kierunek diagnostyki. W wielu przypadkach to badanie pozwala szybko uporządkować sytuację i zaplanować kolejne kroki.
