Ból stawu często rozwija się stopniowo. Pacjenci zwykle opisują podobny schemat: najpierw dolegliwość pojawia się po dłuższym spacerze, treningu albo pracy w jednej pozycji. Z czasem zaczyna przeszkadzać przy schodach, wstawaniu z krzesła, kucaniu lub powrocie do aktywności po odpoczynku.
W gabinecie ortopedycznym spotykam pacjentów, u których przyczyną bólu są zmiany zwyrodnieniowe, przeciążenie, uraz albo utrzymujący się stan zapalny. Objaw może być podobny, ale źródło problemu bywa zupełnie inne. Dlatego przed wyborem leczenia zawsze zaczynam od badania, rozmowy z pacjentem i analizy dokumentacji medycznej.
W leczeniu narządu ruchu coraz częściej wykorzystuje się terapie iniekcyjne przygotowywane z krwi pacjenta. Do tej grupy należą m.in. nStride® i Orthokine®. Obie metody mają charakter autologiczny, czyli bazują na materiale własnym pacjenta. Różnią się jednak składem preparatu, sposobem przygotowania oraz sytuacjami, w których można je rozważyć.
Terapie autologiczne – co oznacza leczenie z krwi pacjenta?
Terapie autologiczne wykorzystują materiał pobrany od tej samej osoby, której później zostanie podany. W ortopedii pacjenci najczęściej kojarzą takie leczenie z osoczem bogatopłytkowym PRP. To jednak tylko jedna z dostępnych metod.
nStride® i Orthokine® również powstają z krwi pacjenta, lecz nie są klasycznym PRP. Mają inny profil biologiczny i inne zastosowanie kliniczne.
PRP opiera się głównie na koncentracji płytek krwi oraz czynników wzrostu. nStride® jest autologicznym roztworem białek, który wykorzystuję przede wszystkim przy bólu kolana związanym z chorobą zwyrodnieniową. Orthokine® to autologiczna kondycjonowana surowica, której zastosowanie wiąże się głównie z oddziaływaniem na proces zapalny.
nStride® – terapia najczęściej kojarzona ze zwyrodnieniem kolana
nStride® rozważam najczęściej u pacjentów z bólem stawu kolanowego w przebiegu choroby zwyrodnieniowej. Są to osoby, które zgłaszają ból podczas chodzenia, schodzenia po schodach, dłuższego stania albo po większym obciążeniu.
Podczas procedury pobieram krew pacjenta, a następnie przygotowywany jest autologiczny roztwór białek. Preparat podaje się do stawu kolanowego. Celem terapii jest zmniejszenie dolegliwości bólowych i ograniczenie aktywności procesów zapalnych w środowisku stawu.
nStride® nie odbudowuje mechanicznie zniszczonego stawu. Nie zastępuje też leczenia operacyjnego u każdego pacjenta. Może być elementem leczenia zachowawczego u osób, u których zmiany zwyrodnieniowe powodują ból, ale stan kolana pozwala jeszcze rozważać postępowanie nieoperacyjne.
Kiedy rozważam nStride® w terapii?
Kwalifikacja zależy od badania i wyników diagnostyki. Terapię nStride® biorę pod uwagę u pacjentów z:
- bólem kolana w przebiegu zmian zwyrodnieniowych,
- sztywnością stawu po odpoczynku,
- bólem przy schodach,
- pogorszeniem tolerancji chodzenia,
- ograniczeniem codziennej aktywności przez dolegliwości kolana,
- utrzymującymi się objawami mimo wcześniejszego leczenia zachowawczego.
Podczas kwalifikacji oceniam stopień zmian zwyrodnieniowych, obecność wysięku, zakres ruchu, stabilność stawu, wiek pacjenta, poziom aktywności i wcześniejsze leczenie. Te elementy mają bezpośredni wpływ na dobór terapii.
Orthokine® – terapia ukierunkowana na stan zapalny
Orthokine® jest terapią wykorzystującą autologiczną kondycjonowaną surowicę. Materiał pobiera się z krwi pacjenta, a następnie przygotowuje w sposób umożliwiający uzyskanie surowicy wykorzystywanej do iniekcji.
Tę metodę rozważam przy wybranych dolegliwościach stawów i tkanek miękkich, szczególnie wtedy, gdy w obrazie klinicznym istotny jest komponent zapalny. Dotyczy to części pacjentów z bólem stawów, przeciążeniami, dolegliwościami po aktywności lub przewlekłym bólem w obrębie narządu ruchu.
Orthokine® zwykle planuję jako cykl podań. Liczba iniekcji, odstępy między nimi i miejsce podania zależą od rozpoznania oraz reakcji pacjenta na leczenie.
Kiedy rozważam Orthokine®?
Orthokine® może być jedną z metod leczenia u pacjentów z:
- przewlekłym bólem stawów,
- dolegliwościami przeciążeniowymi,
- stanem zapalnym w obrębie narządu ruchu,
- bólem okolicy ścięgien lub tkanek miękkich,
- ograniczeniem funkcji po przeciążeniu,
- nawracającymi objawami mimo odpoczynku lub rehabilitacji,
- wybranymi zmianami zwyrodnieniowymi.
Przed kwalifikacją ustalam źródło bólu. Podobne objawy mogą wynikać z różnych przyczyn: przeciążenia ścięgna, zapalenia kaletki, zmian zwyrodnieniowych, uszkodzenia struktury wewnątrzstawowej albo zaburzonej biomechaniki.
nStride® czy Orthokine® – od czego zależy wybór?
Nie zaczynam kwalifikacji od pytania, który preparat jest „lepszy”. Najpierw ustalam rozpoznanie.
Przy bólu kolana związanym z chorobą zwyrodnieniową mogę rozważyć nStride®. Przy dolegliwościach z wyraźnym komponentem zapalnym, przeciążeniowym lub obejmującym tkanki miękkie jedną z możliwych metod może być Orthokine®.
W planie leczenia mogą pojawić się też inne opcje: PRP, kwas hialuronowy, iniekcje pod kontrolą USG, rehabilitacja, zmiana aktywności, farmakoterapia lub dalsza diagnostyka obrazowa. Czasem właściwym kierunkiem jest leczenie operacyjne, jeśli uszkodzenie jest zaawansowane albo staw utracił funkcję w stopniu, którego nie da się poprawić metodami zachowawczymi.
Jak wygląda kwalifikacja do terapii iniekcyjnej?
Kwalifikację zaczynam od konsultacji ortopedycznej. Zbieram wywiad, badam bolesną okolicę i analizuję wcześniejsze wyniki badań. Przydatne mogą być opisy USG, RTG lub rezonansu magnetycznego. Jeśli pacjent ich nie ma, podczas wizyty decyduję, czy są potrzebne.
Podczas kwalifikacji oceniam:
- lokalizację bólu,
- czas trwania objawów,
- zakres ruchu,
- stabilność stawu,
- obecność obrzęku lub wysięku,
- wcześniejsze leczenie,
- aktywność zawodową i sportową,
- oczekiwania pacjenta wobec terapii.
Dopiero po takiej ocenie mogę określić, czy właściwszy będzie nStride®, Orthokine®, PRP, kwas hialuronowy, rehabilitacja, obserwacja, dalsza diagnostyka czy leczenie zabiegowe.
Terapia iniekcyjna a rehabilitacja
Zastrzyk nie rozwiązuje każdego problemu narządu ruchu. Staw lub ścięgno nadal potrzebują odpowiedniego obciążenia, pracy mięśni i kontroli ruchu. Dlatego terapię iniekcyjną często traktuję jako jeden element leczenia.
Rehabilitacja może pomóc poprawić zakres ruchu, siłę, stabilizację i sposób obciążania kończyny. Ma to znaczenie zwłaszcza przy chorobie zwyrodnieniowej kolana, przeciążeniach sportowych i przewlekłych dolegliwościach tkanek miękkich.
Po iniekcji pacjent otrzymuje zalecenia dotyczące aktywności. Zwykle przez krótki czas ogranicza się intensywny wysiłek, a powrót do obciążeń planuje się stopniowo.
Komentarz od lekarza
Terapie iniekcyjne z wykorzystaniem materiału autologicznego wymagają właściwej kwalifikacji. Sam ból stawu nie wystarcza do wyboru konkretnej metody. Znaczenie ma rozpoznanie, stopień zmian w badaniach obrazowych, obecność stanu zapalnego, zakres ruchu, wcześniejsze leczenie i cel terapii.
nStride® najczęściej rozważam u pacjentów z bólem kolana w przebiegu choroby zwyrodnieniowej. Orthokine® biorę pod uwagę przy wybranych dolegliwościach zapalnych i przeciążeniowych w obrębie stawów oraz tkanek miękkich. W obu przypadkach decyzję poprzedza wywiad, badanie ortopedyczne i analiza dokumentacji medycznej.
Dobrze dobrana terapia iniekcyjna może zmniejszyć dolegliwości i poprawić funkcję, ale nie powinna być traktowana jako zamiennik diagnostyki, rehabilitacji ani leczenia operacyjnego, jeśli są one potrzebne.
nStride® i Orthokine® w leczeniu narządu ruchu
nStride® i Orthokine® poszerzają możliwości leczenia zachowawczego w ortopedii. Ich wspólnym elementem jest wykorzystanie materiału pochodzącego z krwi pacjenta. Różni je profil działania i typ problemów, przy których mogą być rozważane.
W bólu kolana związanym ze zmianami zwyrodnieniowymi mogę rozważyć nStride®. Przy dolegliwościach z komponentem zapalnym, przeciążeniowym lub obejmującym tkanki miękkie jedną z dostępnych metod może być Orthokine®.
W OpenMed kwalifikacja do terapii iniekcyjnych narządu ruchu odbywa się podczas konsultacji ortopedycznej. Oceniam źródło bólu, stan stawu lub tkanek miękkich, dotychczasowe leczenie i dokumentację medyczną. Na tej podstawie dobieram dalsze postępowanie: leczenie biologiczne, rehabilitację, inną formę iniekcji, diagnostykę obrazową lub konsultację zabiegową.
FAQ – o co jeszcze warto zapytać?
Czy nStride® i Orthokine® to osocze bogatopłytkowe?
Nie. Obie terapie wykorzystują materiał pochodzący z krwi pacjenta, ale nie są klasycznym PRP. nStride® to autologiczny roztwór białek, a Orthokine® to autologiczna kondycjonowana surowica.
Czym różni się nStride® od Orthokine®?
nStride® najczęściej stosuję przy bólu kolana związanym z chorobą zwyrodnieniową. Orthokine® może być rozważany przy wybranych stanach zapalnych, przeciążeniach i dolegliwościach tkanek miękkich.
Czy można samodzielnie wybrać terapię?
Nie zalecam wybierania metody wyłącznie na podstawie opisu preparatu. Decyzję podejmuję po badaniu, analizie objawów i ocenie dokumentacji medycznej.
Czy terapia iniekcyjna zastępuje operację?
Nie zawsze. U części pacjentów leczenie iniekcyjne może być elementem postępowania zachowawczego. Przy zaawansowanym uszkodzeniu stawu lub istotnym ograniczeniu funkcji konieczne może być leczenie operacyjne.
Czy przed terapią potrzebny jest rezonans magnetyczny?
Nie u każdego pacjenta. Czasem wystarcza badanie ortopedyczne, USG lub RTG. O potrzebie rezonansu decyduję po konsultacji i badaniu.
Czy po iniekcji potrzebna jest rehabilitacja?
W wielu przypadkach tak. Rehabilitacja pomaga poprawić funkcję, kontrolę ruchu i tolerancję obciążenia. Plan ćwiczeń powinien być dopasowany do rozpoznania i zaleceń po iniekcji.
Gdzie dostępna jest kwalifikacja do terapii nStride® i Orthokine®?
Kwalifikacja do terapii iniekcyjnych narządu ruchu dostępna jest w OpenMed w Warszawie i Płocku po konsultacji ortopedycznej.
