Zaburzenia odżywiania to choroby, które dotyczą sposobu myślenia o jedzeniu, ciele i kontroli. Często zaczynają się niewinnie – od diety, chęci poprawy sylwetki lub „zdrowszego stylu życia”. Z czasem jedzenie przestaje być naturalną częścią dnia, a zaczyna wywoływać lęk, poczucie winy albo utratę kontroli.
To nie jest problem charakteru ani kwestia silnej woli. To zaburzenie psychiczne, które wpływa na zdrowie fizyczne i emocjonalne. W OpenMed w Warszawie (Wola) prowadzimy kompleksowe leczenie zaburzeń odżywiania z udziałem psychologa i dietetyka, a w razie potrzeby także lekarza psychiatry.
Czym są zaburzenia odżywiania i kogo dotyczą?
Zaburzenia odżywiania to grupa chorób, w których relacja z jedzeniem zostaje poważnie zaburzona. Osoba może ograniczać jedzenie do minimum, doświadczać napadów objadania się, prowokować wymioty albo obsesyjnie kontrolować kalorie i wagę.
Nie są to wyłącznie trudności żywieniowe. W centrum problemu znajduje się sposób przeżywania emocji, poczucie własnej wartości oraz potrzeba kontroli.
Dlaczego nie są „problemem z jedzeniem”, ale chorobą?
Jedzenie jest tu objawem, nie przyczyną. U wielu osób zaburzenia odżywiania pełnią funkcję regulowania napięcia, radzenia sobie z trudnymi emocjami albo odzyskiwania poczucia wpływu na własne życie.
Konsekwencje mogą być poważne: zaburzenia hormonalne, problemy sercowo-naczyniowe, niedobory, zaburzenia koncentracji, depresja. Dlatego leczenie zaburzeń odżywiania wymaga profesjonalnej pomocy.
Zaburzenia odżywiania u dorosłych i młodzieży
Choć często zaczynają się w okresie dojrzewania, dotyczą również dorosłych. U młodzieży wpływają na rozwój fizyczny i emocjonalny. U dorosłych często współwystępują z zaburzeniami lękowymi, depresją lub przewlekłym stresem.
Najczęstsze rodzaje zaburzeń odżywiania
Anoreksja – objawy i mechanizm
Anoreksja polega na znacznym ograniczaniu jedzenia oraz intensywnym lęku przed przytyciem. Charakterystyczne są: spadek masy ciała, zaburzenia miesiączkowania, osłabienie, wychłodzenie organizmu, zniekształcony obraz własnego ciała. Osoba mimo niedowagi nadal widzi siebie jako „zbyt grubą”.
Bulimia – objawy i konsekwencje
Bulimia objawia się napadami objadania się połączonymi z zachowaniami kompensacyjnymi, takimi jak prowokowanie wymiotów, stosowanie środków przeczyszczających czy intensywne ćwiczenia. Masa ciała może pozostawać w normie, dlatego choroba często długo pozostaje nierozpoznana.
Kompulsywne objadanie się
To powtarzające się epizody spożywania dużych ilości jedzenia z poczuciem utraty kontroli, bez zachowań kompensacyjnych. Towarzyszy im wstyd i silne obniżenie nastroju. Może prowadzić do nadwagi i otyłości, ale nie każda osoba z otyłością ma zaburzenie odżywiania.
Objawy zaburzeń odżywiania – jak je rozpoznać?
Rozpoznanie zaburzeń odżywiania wymaga spojrzenia szerzej niż tylko na masę ciała.
Objawy fizyczne
- gwałtowne zmiany wagi,
- zaburzenia miesiączkowania,
- problemy żołądkowo-jelitowe,
- osłabienie i zawroty głowy,
- pogorszenie stanu skóry i włosów.
Objawy psychiczne i emocjonalne
- lęk przed przytyciem,
- obsesyjne myśli o jedzeniu i sylwetce,
- poczucie winy po posiłku,
- obniżone poczucie własnej wartości.
Objawy w zachowaniu
- unikanie wspólnych posiłków,
- jedzenie w ukryciu,
- restrykcyjne diety,
- nadmierna aktywność fizyczna.
Jeśli te sygnały utrzymują się przez dłuższy czas, warto rozważyć konsultację.
Przyczyny zaburzeń odżywiania – dlaczego się rozwijają?
Nie ma jednej przyczyny. Zaburzenia odżywiania rozwijają się pod wpływem wielu czynników.
Czynniki psychologiczne
Niska samoocena, perfekcjonizm, trudności w regulacji emocji, doświadczenie przemocy lub przewlekłego stresu.
Czynniki społeczne i rodzinne
Presja dotycząca wyglądu, kultura diet, komentarze na temat wagi, napięcia rodzinne.
Czynniki biologiczne
Predyspozycje genetyczne oraz zmiany w funkcjonowaniu układu nerwowego odpowiedzialnego za regulację apetytu i nastroju.
Dlaczego zaburzenia odżywiania wymagają leczenia?
Bez leczenia objawy mają tendencję do utrwalania się i pogłębiania. Choroba wpływa na całe funkcjonowanie – zdrowie fizyczne, relacje, pracę, naukę. Leczenie zaburzeń odżywiania zwiększa szansę na powrót do stabilności i zmniejsza ryzyko powikłań.
Leczenie zaburzeń odżywiania – podejście kompleksowe
Skuteczna terapia zaburzeń odżywiania wymaga współpracy specjalistów.
Rola psychologa
Psycholog pomaga zrozumieć mechanizmy stojące za chorobą. Terapia psychodietetyczna obejmuje pracę nad regulacją emocji, obrazem ciała i przekonaniami dotyczącymi jedzenia.
Rola dietetyka
Dietetyk wspiera w odbudowie regularnych posiłków, stabilizacji metabolizmu i bezpiecznym wprowadzaniu zmian żywieniowych. Współpraca z psychologiem zapobiega traktowaniu jadłospisu jako kolejnej restrykcji.
Kiedy potrzebne jest leczenie farmakologiczne?
W przypadku nasilonej depresji, lęku lub współwystępujących zaburzeń psychiatrycznych wskazana może być konsultacja psychiatryczna.
W OpenMed w Warszawie (Wola) leczenie zaburzeń odżywiania prowadzimy ambulatoryjnie, z udziałem psychologa i dietetyka, a w razie potrzeby także lekarza psychiatry.
Jak wygląda leczenie krok po kroku?
Proces rozpoczyna się od dokładnej diagnozy – rozmowy, analizy objawów oraz oceny stanu zdrowia. Następnie tworzony jest indywidualny plan terapii. Leczenie ma charakter długoterminowy i obejmuje regularne spotkania, monitorowanie postępów oraz dostosowywanie strategii do aktualnych potrzeb pacjenta.
Kiedy zgłosić się po pomoc przy zaburzeniach odżywiania?
Pomocy warto szukać, gdy:
- jedzenie wywołuje silny lęk,
- pojawiają się napady objadania się,
- masa ciała zmienia się gwałtownie,
- myśli o jedzeniu dominują codzienne życie.
Im wcześniej rozpocznie się terapia, tym większa szansa na trwałą poprawę.
Zaburzenia odżywiania – leczenie Warszawa (Wola)
W OpenMed oferujemy kompleksowe leczenie zaburzeń odżywiania w Warszawie (Wola). Pracujemy z osobami dorosłymi i młodzieżą. Łączymy psychoterapię z opieką dietetyczną oraz – jeśli to konieczne – konsultacją psychiatryczną. Naszym celem jest nie tylko zmiana sposobu jedzenia, ale trwała poprawa jakości życia.
Zaburzenia odżywiania można skutecznie leczyć!
W swojej praktyce widzę, że zaburzenia odżywiania niemal zawsze są sygnałem głębszych trudności – emocjonalnych, relacyjnych lub związanych z poczuciem własnej wartości. Jedzenie staje się wtedy sposobem radzenia sobie z napięciem albo próbą odzyskania kontroli. Skuteczne leczenie wymaga spojrzenia szerzej niż tylko na masę ciała czy jadłospis.
W pracy z pacjentami ściśle współpracuję z psychologiem psychodietetykiem. Dzięki temu możemy zapewnić skoordynowane i kompleksowe wsparcie – obejmujące zarówno terapię psychologiczną, jak i bezpieczne odbudowywanie prawidłowych nawyków żywieniowych. W razie potrzeby włączamy również konsultację psychiatryczną oraz analizę badań medycznych.
Z mojego doświadczenia wynika, że im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym większa szansa na trwałą poprawę i powrót do stabilnej relacji z jedzeniem. Jeśli pojawiają się objawy, które budzą niepokój, warto zgłosić się na konsultację i rozpocząć diagnostykę. Zaburzenia odżywiania można skutecznie leczyć przy odpowiednim, dobrze skoordynowanym wsparciu.
