Szczepienie przeciw KZM w OpenMed Warszawa i Płock
Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) to choroba wirusowa przenoszona głównie przez zakażone kleszcze. Może przebiegać łagodnie, ale u części chorych wirus zajmuje ośrodkowy układ nerwowy i powoduje zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu lub rdzenia kręgowego. W przeciwieństwie do boreliozy KZM nie leczy się antybiotykiem, a leczenie ma charakter wyłącznie objawowy.
Dostępna jest natomiast skuteczna profilaktyka w postaci szczepienia. W OpenMed możesz skonsultować wskazania do szczepienia przeciw KZM i przyjąć kolejne dawki zgodnie z odpowiednim schematem.
Kleszczowe zapalenie mózgu - dlaczego warto się chronić?
Do zakażenia wirusem KZM najczęściej dochodzi po ukłuciu przez zakażonego kleszcza. Wirus może zostać przekazany stosunkowo szybko, dlatego szybkie usunięcie kleszcza, choć zawsze jest wskazane, nie daje takiej ochrony przed KZM jak w przypadku części zakażeń bakteryjnych przenoszonych przez kleszcze.
Ryzyko kontaktu z kleszczami dotyczy nie tylko osób regularnie chodzących po lasach. Kleszcze występują również na łąkach, działkach, w ogrodach i miejskich terenach zielonych. Zachorowania w Polsce wykazują wyraźną sezonowość, ale aktywność kleszczy może rozpoczynać się już przy stosunkowo łagodnych temperaturach.
Zakażenie często pozostaje bezobjawowe. Jeżeli pojawiają się dolegliwości, pierwsza faza może przypominać infekcję wirusową. U części chorych po okresie poprawy rozwija się druga faza związana z zajęciem układu nerwowego.
Objawy KZM
Pierwsze symptomy mogą być mało charakterystyczne, dlatego trudno na ich podstawie rozpoznać zakażenie. W zależności od przebiegu choroby mogą wystąpić:
- gorączka,
- bóle głowy i mięśni,
- osłabienie,
- nudności,
a w fazie neurologicznej także:
- silny ból głowy,
- sztywność karku,
- zaburzenia równowagi,
- zaburzenia świadomości lub inne objawy neurologiczne.
Cięższy przebieg choroby częściej obserwuje się u osób starszych. Po neuroinfekcji część pacjentów przez dłuższy czas może odczuwać następstwa choroby, między innymi zaburzenia koncentracji, bóle głowy czy przewlekłe zmęczenie. Z tego powodu w przypadku KZM duże znaczenie ma zapobieganie zakażeniu.
Dla kogo szczepienie przeciw KZM?
Szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu jest zalecane przede wszystkim osobom, które ze względu na miejsce zamieszkania, pracę lub sposób spędzania wolnego czasu są narażone na kontakt z kleszczami. Dotyczy to między innymi osób często przebywających w lasach i na terenach zielonych, biegaczy, rowerzystów, grzybiarzy, działkowców oraz osób planujących wyjazdy na obszary, na których KZM występuje częściej.
Szczepienie może być wykonywane zarówno u dorosłych, jak i u dzieci po osiągnięciu wieku określonego dla danego preparatu. Przed podaniem szczepionki personel medyczny ocenia aktualny stan zdrowia i ewentualne przeciwwskazania.
Jak wygląda schemat szczepienia przeciw KZM?
Pełne szczepienie podstawowe obejmuje trzy dawki. Drugą podaje się po pierwszej w odstępie zależnym od zastosowanej szczepionki, a trzecią po kolejnych miesiącach. Dostępne są również schematy przyspieszone, które mogą być stosowane, gdy potrzebne jest szybsze uzyskanie ochrony, na przykład przed planowanym wyjazdem.
Po zakończeniu szczepienia podstawowego potrzebne są dawki przypominające. Termin ich podania zależy od wieku, zastosowanego preparatu i czasu, jaki upłynął od poprzedniej dawki. Jeżeli rozpocząłeś szczepienie wcześniej i nie pamiętasz, kiedy powinna przypadać kolejna dawka, warto przed wizytą przygotować dokumentację wcześniejszych szczepień.
Czy szczepienie chroni również przed boreliozą?
Nie. To częste nieporozumienie. Szczepionka przeciw KZM chroni przed kleszczowym zapaleniem mózgu wywoływanym przez wirusa KZM. Borelioza jest natomiast chorobą bakteryjną i szczepienie przeciw KZM jej nie zapobiega. Nawet po pełnym szczepieniu nadal należy ograniczać ryzyko ukłucia przez kleszcza. Po powrocie z lasu, parku czy łąki warto obejrzeć skórę, a znalezionego kleszcza możliwie szybko i prawidłowo usunąć.
Szczepienie przeciw KZM - FAQ
Podstawowy schemat obejmuje trzy dawki. Następnie stosuje się dawki przypominające. Dokładne odstępy zależą od preparatu, wieku pacjenta i wybranego schematu szczepienia.
Tak. Szczepienie można rozpocząć również w sezonie aktywności kleszczy. W określonych sytuacjach dostępny jest schemat przyspieszony.
Nie. Szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania na kleszczowe zapalenie mózgu, ale nie zapobiega ukłuciom kleszczy ani innym chorobom przez nie przenoszonym.
Tak. Szczepionka przeciw KZM nie chroni przed boreliozą, dlatego również osoby zaszczepione powinny stosować metody ograniczające kontakt z kleszczami.
Szczepienie można rozpocząć przez cały rok. Jeśli zależy nam na uzyskaniu ochrony przed okresem największej aktywności kleszczy, warto zaplanować pierwsze dawki odpowiednio wcześniej.
